The PINOY Site

Essays

ANG TAMAAN AY HUWAG SANANG MAGAGALIT!

Tayo Rin ang May Kagagawan? 
 
Sabi MO, ang gobyerno natin ay palpak 
Sabi MO, ang mga batas natin ay sinauna 
 
Sabi MO, ang lokal na pamahalaan natin ay 
hindi maganda ang pagkolekta ng basura 
at ang paglilinis ng mga lugar. 
 
Sabi MO, hindi gumagana ang mga telepono,
katatawanan ang kalagayan ng trapiko, 
at hindi nakakarating sa paroroonan 
ang mga sulat, 
 
Sabi MO, parang nasadlak sa basura ang ating 
buong bansa 
 
Sabi Mo, sabi MO, sabi MO. 
 
E ano'ng ginagawa mo tungkol dito? 
 
Kumuha ka ng isang taong papunta sa Singapore. 
Bigyan mo sya ng pangalan, yung sa IYO. 
Bigyan mo sya ng mukha, yung sa IYO. 
 
Lumabas KA sa airport nang pinakamatino mong 
sarili na maipagmamalaki sa mundo.. 
 
Sa Singapore 
Hindi KA nagtatapon ng upos ng sigarilyo sa kalye. 
Ipinagmamalaki MO ang magaganda nilang underpass. 
 
Nagbabayad KA ng mga 60 pesos para makapagmaneho 
sa Orchard Road (parang EDSA) mula alas 5 hanggang alas 
8 ng gabi. 
 
Bumalik KA sa parking lot para bayaran ang 
parking tiket mo kung napasobra ka ng oras 
sa shopping o sa pagkain sa isang restaurant.
 
Sa Singapore, wala Kang sinasabi, meron ba? 
Hindi MO susubukang kumain sa lantad kapag 
Ramadan sa Dubai. 
 
Hindi MO susubukang lumabas ng bahay na walang 
takip ang mukha sa Jeddah. 
 
Hindi MO susubukang lagyan ang isang empleyado 
ng kumpanya ng telepono sa London para mapunta 
sa ibang tao ang mga long distance na tawag mo. 
 
Hindi MO susubukang lumampas ng 90 kilometers 
per hour sa Washington, at saka sasabihin sa pulis 
"Alam mo kung sino ako?" 
 
Bakit di MO subukang dumura o magtapon ng upos 
ng sigarilyo o balat ng kendi sa mga kalye sa Tokyo? 
 
Bakit hindi MO subukang bumili ng pekeng mga 
papeles sa Boston tulad ng ginagawa sa Recto? 
 
Pinag-uusapan pa rin natin IKAW. 
 
Ikaw na gumagalang at sumusunod sa patakarang 
banyaga sa ibang bansa 
pero hindi makasunod sa sarili mong lugar. 
 
IKAW na tapon ng tapon sa kalye pagtuntong mo 
pa lang sa lupa. 
Kung IKAW ay nakikisalamuha at pumupuri ng 
systema sa bansang banyaga, 
bakit hindi KA maging ganyan sa Pilipinas? 
 
Minsan sa isang panayam, ang dating Subic 
Administrator na si Gordon ay 
may katwiran ng sinabi nyang "Ang mga aso ng 
mayayaman ay pinalalakad at 
pinadudumi ng may-ari sa kalye, tapos sila 
mismo ang pumupuna sa may katungkulan sa 
kapalpakan sa paglilinis ng mga kalye. 
 
Ano ang gusto nilang gawin ng mga may katungkulan? 
Magwalis tuwing makakaramdam ng hindi maganda 
sa tiyan ang kanilang alaga? 
 
Sa America, bawat may-ari ng alaga ay dapat 
maglinis matapos ang pagdumi ng aso. 
 
Ganuon din sa Japan. 
 
Gagawin ba ng mga Pilipino yun dito? Tama sya. 
Pumupunta tayo sa botohan para pumili ng 
gobyerno at pagkatapos nuon ay 
tinatanggal na natin sa sarili ang 
responsibilidad. 
 
Uupo tayo sa isang tabi at paghihintay ng 
pagkalinga at umaasa na gagawin ng gobyerno 
ang lahat habang wala tayong iniaalay. 
 
Umaasa tayo sa pamahalaan na maglinis, ngunit 
hindi naman tayo tumitigil 
sa pagtatapon ng basura sa kung saan-saan, at 
ni hindi tayo pupulot ng anumang piraso ng papel 
para itapon sa basurahan, 
Pagdating sa mga panlipunang talakayin tulad nang hindi 
pagiging tapat sa kasal, sa mga 
dalagang ina, sa pagtatalik ng walang basbas 
ng kasal, at iba pa, maingay tayong nagpoprotesta ngunit 
patuloy naman nating ginagawa ang mga ito. 
 
Sa sandaling tayo ay mangulila kapag 
nasa labas tayo ng bansa, 
naghahanap tayo ng aliw sa iba, kadalasan sa 
kapwa rin natin Pilipino, 
na hindi natin iniisip ang ating katungkulan 
na ating sinumpaan sa ating 
pamilya nuong narito pa tayo. 
 
Tapos sinisisi natin ang pamahalaan kapag 
nakikita natin ang karahasan 
sa kabataan, pagkagumon sa bawal na gamot, at 
iba pa, samantalang sinimulan natin ito sa hindi 
pagpansin sa pangangailangan ng ating 
mga anak ng tunay na pag-gabay at responsibilidad 
ng isang magulang. 
 
Ang sabi natin, 
"Ang buong sistema ang kailangang magbago. 
Ano ang magagawa kung ako lang ang magpapabago sa 
aking pamilya?"
E sino ang magbabago ng sistema? 
 
Ano ba ang mga sangkap ng sistema? 
Napakaginhawa sa atin na ang sistema ay 
binubuo ng ating mga kapitbahay, 
mga ibang tahanan, ibang syudad, ibang 
komunidad, at ang pamahalaan. 
 
Pero hindi kasama IKAW at AKO. 
 
Pagdating sa ating pagkakaroon ng positibong 
handog sa sistema, 
ikinakandado natin ang sarili, 
pati na ang ating pamilya sa loob 
ng isang ligtas na pugad at tumatanaw na lang 
tayo sa malayong mga lugar at 
bansa at naghihintay ng isang Mr. Clean na 
dumating at maghatid ng mga himala. 
O lumilikas tayo. 
 
Parang mga tamad na duwag na hindi 
pinatatahimik ng ating mga 
takot, tumatakbo tayo sa Amerika upang 
makisalo sa kanilang 
luwalhati at purihin sa kanilang sistema. 
 
Pero pag naging masalimuot sa New York tatakbo 
tayo sa Japan o Hongkong. 
Pag nagkahirapan ang paghanap ng trabaho sa 
Hongkong, sakay agad tayo sa 
susunod na eroplano patungong Gitnang 
Silangan. Pag may digmaan sa Gulf 
War, inaasahan nating masagip at mapauwi ng 
Gobyernong Pilipino. 
 
Lahat ay handang umabuso at gumahasa sa bansa.
Walang nag-iisip na handugan ang sistema. 
Ang konsyensya natin ay nakasanla sa pera. 
 
Mga mahal kong kababayan, ang sulating ito ay 
matinding nakakakislot ng isipan,
nangangailangan ng maraming pagmumuni-muni, 
at tumutusok din sa konsyensya. 
 
Medyo inuulit ko lang ayon sa ating salita ang 
mga salita ni J.F.Kennedy 
sa kanyang kabansa upang maitugma sa ating mga 
Pilipino. 
 
"Itanong natin kung ano ang magagawa natin sa 
ating bansang Pilipinas at 
gawin ang nararapat upang ang Pilipinas ay 
maging tulad ng America at ibang kanlurang Bansa ngayon." 
 
Gawin natin kung ano ang kailangan ng 
Pilipinas sa atin. 
 
Ipasa ito sa lahat ng Pilipino.